Ngày 24-4, Đại học Kinh tế Quốc dân phối hợp cùng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương; Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội tổ chức hội thảo khoa học đánh giá kinh tế Việt Nam năm 2025 và triển vọng năm 2026, đồng thời công bố ấn phẩm đánh giá kinh tế Việt Nam thường niên 2025, với chủ đề “Đánh giá kinh tế Việt Nam thường niên 2025 - Thúc đẩy phát triển kinh tế số trong kỷ nguyên mới”.
Quang cảnh Hội thảo. Ảnh H.D
Tại Hội thảo, GS Tô Trung Thành, Trưởng phòng Quản lý khoa học, Đại học Kinh tế Quốc dân cho rằng, năm 2026 là năm khởi đầu cho giai đoạn phát triển 2026-2030 với mục tiêu tăng trưởng đột phá.
Với mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên, Chính phủ định hướng hai động lực chính là khu vực công nghiệp-xây dựng và dịch vụ, với tốc độ tăng trưởng lần lượt khoảng 12% và 11%.
Dù vậy, triển vọng kinh tế Việt Nam năm 2026 cũng chịu tác động mạnh từ bối cảnh kinh tế quốc tế. Thương mại toàn cầu suy giảm, trong khi các biện pháp phòng vệ thương mại gia tăng rủi ro đối với hàng hóa xuất khẩu.
Yếu tố rủi ro quan trọng khác là biến động giá hàng hóa, đặc biệt là giá năng lượng có thể gây áp lực lớn lên lạm phát, tỷ giá và cán cân vĩ mô, đồng thời hạn chế dư địa điều hành chính sách.
Điều này đặt ra yêu cầu phải phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa và tiền tệ nhằm vừa kiểm soát lạm phát, vừa hỗ trợ tăng trưởng.
PGS.TS. Bùi Huy Nhượng, Giám đốc Đại học Kinh tế Quốc dân cho biết, phát triển kinh tế số trong kỷ nguyên mới không chỉ là câu chuyện ứng dụng công nghệ hay mở rộng quy mô các ngành số, mà thực chất là vấn đề tái cấu trúc mô hình tăng trưởng.
Bên cạnh mục tiêu về quy mô, nâng cao chất lượng tăng trưởng cũng được nhấn mạnh. Các chỉ tiêu về kinh tế số, với đóng góp khoảng 14,5% GDP và năng suất lao động tăng khoảng 8,5%, được xác định là yếu tố then chốt để bảo đảm tính bền vững trong trung và dài hạn.
TS. Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương cho rằng, trong bối cảnh quốc tế biến động mạnh, quốc gia nào tận dụng tốt cơ hội và khai thác hiệu quả kinh tế số sẽ có thêm không gian phát triển để giảm tác động tiêu cực.
TS. Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương phát biểu tại Hội thảo. Ảnh T.A
Kinh tế số Việt Nam hiện tăng trưởng khá ấn tượng, nhưng mức độ lan tỏa còn chưa tương xứng với yêu cầu phát triển mới. Việc số hóa trong các ngành sản xuất truyền thống vẫn còn nhiều thách thức.
Các chuyên gia cho rằng, để kinh tế số thực sự trở thành động lực tăng trưởng, cần hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng số, dữ liệu số, chuẩn kết nối, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và mở rộng năng lực hấp thụ công nghệ của doanh nghiệp.
Nghị quyết 57-NQ/TW, Nghị quyết 59-NQ/TW, Nghị quyết 66-NQ/TW, Nghị quyết 68-NQ/TW và Nghị quyết 79-NQ/TW nếu được triển khai đồng bộ và hiệu quả, có thể tạo ra bước đột phá về năng suất, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và mở rộng dư địa tăng trưởng dài hạn.
Đặc biệt, chính sách phát triển kinh tế số cần đi vào những điểm nghẽn căn cốt như thể chế dữ liệu, nhân lực số, liên kết giữa FDI công nghệ cao với doanh nghiệp trong nước, số hóa các ngành truyền thống, nhất là nông nghiệp, logistics, tài chính và sản xuất công nghiệp.
Bên cạnh đó cần đổi mới cách thiết kế và triển khai chính sách hỗ trợ doanh nghiệp. Các chương trình hỗ trợ chuyển đổi số cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hỗ trợ doanh nghiệp vươn ra thị trường quốc tế cần gắn với thị trường, hiệp hội, trường đại học và doanh nghiệp, thay vì chỉ triển khai theo cách hành chính từ các bộ, ngành.
Báo cáo khuyến nghị mô hình phát triển kinh tế số cần dựa trên 3 trụ cột. Thứ nhất, kinh tế số lõi, đặc biệt là ICT, phải chuyển dịch từ gia công sang làm chủ công nghệ, nâng cấp chất lượng giá trị gia tăng, phát triển công nghệ lõi như bán dẫn, thiết bị 5G, 6G và các nền tảng số quốc gia.
Thứ hai, các ngành tài chính - ngân hàng, bán lẻ, logistics, nông nghiệp cần chuyển từ ứng dụng công nghệ bề mặt sang tái cấu trúc mô hình vận hành dựa trên dữ liệu và AI. Trong đó, tài chính số và fintech được kỳ vọng đóng vai trò dẫn dắt phân bổ nguồn lực hiệu quả; logistics và bán lẻ nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng; nông nghiệp công nghệ cao góp phần cải thiện năng suất và giá trị xuất khẩu.
Cuối cùng, quản trị số phải trở thành nền tảng thể chế cho kinh tế số. Chuyển đổi từ chính quyền điện tử sang chính quyền số dựa trên dữ liệu sẽ giúp giảm chi phí tuân thủ, nâng cao tính minh bạch và hiệu quả phân bổ nguồn lực. Báo cáo nhấn mạnh, dữ liệu cần được coi là tài nguyên chiến lược, với hệ thống kết nối liên thông giữa các bộ, ngành và địa phương.
