Một ngôi nhà bị phá hủy trong các cuộc không kích của Mỹ và Israel vào Tehran, Iran. Ảnh: Iran International
Nhấn mạnh lập trường hiện tại, ông Hosseini cho biết trọng tâm của Iran vẫn là “tự vệ”, đồng thời đánh giá hai vòng đàm phán gần đây với Mỹ là “đáng thất vọng” và “phản tác dụng”. Tehran cũng bác bỏ khái niệm ngừng bắn theo cách tiếp cận hiện nay và cho rằng, bất kỳ giải pháp nào cũng phải là sự chấm dứt toàn diện, dứt khoát, đi kèm các bảo đảm đáng tin cậy và được quốc tế kiểm chứng.
Iran tuyên bố sẽ tự quyết định thời điểm kết thúc xung đột và không chấp nhận sự can thiệp từ bên ngoài, kể cả từ Tổng thống Mỹ. Dù Washington đã nhiều lần thể hiện thiện chí đàm phán và đã đưa ra đề xuất, nhưng Tehran cho rằng, các đề xuất đó là “quá mức”, “không phù hợp thực tế” và có thể nhằm kéo dài căng thẳng hơn là giải quyết vấn đề.
Theo Đại sứ Hosseini, Iran đã bác bỏ đề xuất mới nhất thông qua các trung gian và sẽ tiếp tục duy trì trạng thái phòng thủ cho đến khi một loạt điều kiện được đáp ứng.
Những điều kiện này bao gồm: Chấm dứt các hành động gây hấn và ám sát có chủ đích; thiết lập các bảo đảm khách quan để ngăn chặn chiến tranh tái diễn; cơ chế bồi thường hậu chiến rõ ràng; chấm dứt toàn diện các hành động thù địch trên mọi mặt trận với sự tham gia của tất cả các bên; công nhận chủ quyền của Iran, bao gồm tại eo biển Hormuz và bảo đảm chắc chắn về việc thực hiện cam kết từ phía đối phương.
Tehran cũng khẳng định các điều kiện hiện tại khác biệt so với những vòng đàm phán trước đây, kể cả các cuộc thảo luận tại Geneva (Thuỵ Sĩ), và chỉ xem xét ngừng bắn khi các yêu cầu này được chấp nhận. Dù vậy, Iran vẫn nhấn mạnh ngoại giao là con đường ưu tiên, với điều kiện phải dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau và không ép buộc.
Căng thẳng gia tăng đã nhanh chóng tác động đến thị trường năng lượng. Giá dầu thô Brent tăng lên 110 USD/thùng sau khi Iran tuyên bố “đóng cửa” eo biển Hormuz và cảnh báo mọi hoạt động vận chuyển qua đây có thể đối mặt với “biện pháp nghiêm khắc”.
Eo biển Hormuz, tuyến đường chiến lược nối Vịnh Ba Tư với đại dương rộng lớn là điểm then chốt đối với ngành công nghiệp dầu mỏ. Việc Iran liên tục đưa ra các cảnh báo đã khiến hoạt động vận tải biển gần như tê liệt, đặc biệt sau khi một số tàu chở dầu bị lực lượng quân sự nước này tấn công.
Ngày 26-3, Tổng thống Donald Trump tuyên bố gia hạn thời gian để Iran mở lại tuyến đường thủy, đồng thời cảnh báo khả năng phá hủy các cơ sở năng lượng của Tehran nếu nước này không tuân thủ.
