Dầu WTI có lúc lao dốc tới 19% sau khi Tổng thống Donald Trump đồng ý dừng không kích Iran, động thái được kỳ vọng giúp khôi phục dòng chảy dầu qua Eo biển Hormuz. Tehran cũng cho biết việc đi lại qua tuyến hàng hải này sẽ được đảm bảo trong thời gian ngừng bắn. Dầu Brent chuẩn toàn cầu giảm tới 16%.
Giá dầu giảm mạnh nhất 6 năm sau diễn biến mới tại Trung Đông. Nguồn: Keystone
Trên thị trường tài chính, chỉ số chứng khoán châu Á của MSCI tăng 2,6%, trong khi hợp đồng tương lai các chỉ số Phố Wall tăng hơn 2% khi nhà đầu tư kỳ vọng giá dầu giảm sẽ giúp hạ nhiệt lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Hợp đồng tương lai chứng khoán châu Âu tăng 5%.
Đồng USD, vốn là tài sản trú ẩn trong thời gian xung đột, giảm 0,6%, trong khi trái phiếu Mỹ tăng giá khi giới đầu tư gia tăng đặt cược vào khả năng Cục Dự trữ Liên bang (Fed) hạ lãi suất. Thỏa thuận ngừng bắn giúp khôi phục tâm lý ưa rủi ro sau nhiều tuần thị trường lao dốc và nhiều chỉ số rơi vào vùng điều chỉnh kể từ khi chiến sự bùng phát.
Các thông báo được đưa ra chỉ vài giờ trước thời điểm ông Trump từng cảnh báo sẽ leo thang không kích Iran, qua đó giúp xoa dịu lo ngại gián đoạn nguồn cung dầu, giảm áp lực lạm phát và nới bớt sức ép lên chính sách tiền tệ.
“Hiện tại, đây là tin tích cực đối với thị trường — tình hình đã lắng dịu,” ông Hiroyuki Ueno, chiến lược gia trưởng tại Sumitomo Mitsui Trust Asset Management (Công ty quản lý tài sản) ở Tokyo, cho biết. “Nhưng không có gì đảm bảo mọi thứ sẽ diễn ra suôn sẻ và nhà đầu tư không nên quá vội vàng.”
Ông Trump công bố thỏa thuận trên mạng xã hội hôm thứ Ba, chỉ vài giờ sau khi Pakistan, bên trung gian, kêu gọi Mỹ lùi thời hạn tối hậu thư về khả năng tấn công quy mô lớn vào Iran. Thỏa thuận này giúp hai bên có thêm thời gian hướng tới một giải pháp dài hạn nhằm chấm dứt cuộc chiến đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng và gây ra khủng hoảng năng lượng toàn cầu.
Quyết định này cũng đánh dấu sự thay đổi đáng kể so với tuyên bố cứng rắn trước đó của ông Trump, khi ông cảnh báo “cả một nền văn minh sẽ bị xóa sổ trong đêm nay, không bao giờ có thể phục hồi” nếu Iran không nhượng bộ.
“Đây là kết quả tích cực nếu so với các kịch bản khác, cho thấy các bên sẵn sàng đạt được tiến triển,” ông Matthew Haupt, nhà quản lý quỹ của Wilson Asset Management (công ty quản lý tài sản) ở Sydney, nhận định. “Điều này cũng cho thấy chúng ta đã tránh được kịch bản xấu nhất.”
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết việc đi lại qua Eo biển Hormuz sẽ được phối hợp với lực lượng vũ trang Iran và có tính đến các yếu tố kỹ thuật. Các phản ứng ban đầu trên thị trường cho thấy nhà đầu tư tin rằng kịch bản xấu nhất có thể đã được tránh.
Tuy nhiên, theo ông Mark Cranfield, chiến lược gia tại Bloomberg, vẫn còn một chặng đường dài trước khi đạt được lộ trình chấm dứt xung đột rõ ràng và tái thiết khu vực Trung Đông. Ngay cả khi đó, giá dầu nhiều khả năng vẫn duy trì “phí bảo hiểm chiến tranh” trong nhiều tháng tới.
Ở các thị trường khác, giá vàng tăng tới 3,1%, vượt 4.850 USD/ounce, do kim loại quý thường hưởng lợi khi lãi suất có xu hướng giảm.
Đường cong lợi suất trái phiếu Mỹ dốc lên khi giá dầu giảm làm gia tăng kỳ vọng lạm phát hạ nhiệt, tạo dư địa để Fed cắt giảm lãi suất. Lợi suất trái phiếu kỳ hạn hai năm giảm 7 điểm cơ bản xuống 3,72%, trong khi kỳ hạn 10 năm giảm 4 điểm cơ bản xuống 4,25%.
Các hợp đồng hoán đổi lãi suất cho thấy xác suất Fed hạ lãi suất vào cuối năm đã tăng lên 60%, so với gần như bằng 0 vào đầu tuần. Trước khi Mỹ và Israel tấn công Iran hồi cuối tháng 2, thị trường từng kỳ vọng hơn hai lần cắt giảm lãi suất.
“Vẫn còn dư địa để đường cong lợi suất tiếp tục dốc lên trong ngắn hạn,” ông Ken Crompton, trưởng bộ phận chiến lược lãi suất tại Ngân hàng Quốc gia Úc, nhận định. “Thị trường có thể điều chỉnh theo hướng kỳ vọng Fed nới lỏng mạnh hơn so với hiện tại.”
Dù vậy, con đường giảm căng thẳng vẫn chưa rõ ràng. Trước khi đạt thỏa thuận, lực lượng Mỹ đã tấn công các mục tiêu quân sự tại đảo Kharg — trung tâm xuất khẩu dầu lớn của Iran.
Chi tiết đầy đủ của thỏa thuận chưa được công bố. Ông Trump cho biết Mỹ đã nhận được đề xuất 10 điểm từ Iran và mô tả đây là “cơ sở khả thi để đàm phán”.
“Nhà đầu tư cần lưu ý thị trường vẫn có thể biến động mạnh với bất kỳ tin tức mới nào,” ông Nick Twidale, trưởng bộ phận phân tích thị trường tại AT Global Markets, cảnh báo. “Những biến động lớn như hiện nay có thể tiếp tục kéo theo sự bất ổn trong ngắn hạn.”
