Theo Phó Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện Da liễu Trung ương Nguyễn Minh Thu, khi mật độ người bơi quá cao, tải lượng vi sinh vật trong nước như vi khuẩn (Pseudomonas aeruginosa, Staphylococcus aureus), vi nấm và virus sẽ tăng lên đáng kể.
Mặc dù Clo có tác dụng khử khuẩn, nhưng khi lượng người quá đông, hóa chất này bị tiêu hao nhanh khiến hệ thống lọc không đáp ứng kịp, tạo điều kiện cho mầm bệnh tồn tại và lây lan qua tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp qua nước.
Ảnh minh họa. Nguồn: Int
Thực tế tại Bệnh viện Da liễu Trung ương đã ghi nhận nhiều trường hợp viêm nang lông do vi khuẩn Pseudomonas, nấm da thân hoặc nấm kẽ liên quan đến bơi lội. Bên cạnh đó, nồng độ Clo cao và sự chênh lệch độ pH giữa nước hồ bơi (7.2-7.8) với làn da tự nhiên (4.5-5.5) sẽ làm thay đổi hệ vi sinh vật thường trú, phá vỡ lớp lipid bảo vệ, khiến da khô căng, kích ứng và suy yếu hàng rào bảo vệ về lâu dài.
Tình trạng này thường trở nên nghiêm trọng hơn do các sai lầm của người bơi như: Không tắm tráng trước và sau khi bơi, mặc đồ bơi ẩm kéo dài, bơi khi có tổn thương da hở, để da khô tự nhiên dưới nắng hoặc lạm dụng xà phòng sát khuẩn mạnh sau khi bơi làm tổn thương thêm hàng rào da.
Để an tâm tận hưởng hoạt động bơi lội trong dịp hè, BS Nguyễn Minh Thu hướng dẫn quy trình chăm sóc da tối ưu gồm ba giai đoạn, dựa trên cơ chế bảo vệ và phục hồi hàng rào biểu bì. Trước khi bơi, việc tắm tráng bằng nước sạch là bước bắt buộc để làm ẩm lớp sừng, giúp giảm khả năng hấp thu hóa chất và hạn chế hình thành chloramine gây kích ứng mạnh.
Kế đến, người dân nên bôi dưỡng ẩm chứa Ceramide, Glycerin hoặc Petrolatum để tạo "màng bán thấm" ngăn Clo tiếp xúc trực tiếp, đồng thời kết hợp kem chống nắng phổ rộng kháng nước có SPF ≥50 bôi trước 15-20 phút để đối phó với tia UV phản xạ từ mặt nước. Lưu ý quan trọng là không nên tẩy da chết hay dùng Retinoid mạnh trước khi bơi 24–48 giờ nhằm tránh làm suy yếu sức đề kháng tự nhiên của da.
Trong suốt quá trình bơi, người dân cần kiểm soát thời gian dưới nước không quá 45-60 phút mỗi lần nhằm hạn chế việc phá vỡ lipid lớp sừng và mất nước qua da, đồng thời tránh các hành vi làm tổn thương cơ học như chà xát mạnh bằng khăn. Sau khi lên bờ, việc tắm lại ngay bằng nước sạch trong vòng 5-10 phút là giai đoạn quyết định để loại bỏ Clo và vi sinh vật tích tụ.
Lúc này, nên sử dụng sữa tắm có pH sinh lý thay vì các loại xà phòng kháng khuẩn mạnh, sau đó bôi kem dưỡng ẩm chứa Ceramide, Hyaluronic acid hoặc Niacinamide trong vòng 3-5 phút để phục hồi độ ẩm và cấu trúc da. Nếu da có dấu hiệu kích ứng, các sản phẩm chứa nha đam, panthenol hoặc trà xanh sẽ giúp làm dịu và giảm stress oxy hóa hiệu quả.
Đặc biệt đối với trẻ em, phụ huynh cần quan sát kỹ các dấu hiệu của "chứng ngứa người bơi lội" (cercarial dermatitis) với các sẩn đỏ, mụn nước ngứa dữ dội thường xuất hiện vài giờ sau khi tiếp xúc, hoặc tình trạng viêm nang lông ở vùng da bị đồ bơi che phủ do giữ ẩm lâu.
BS Nguyễn Minh Thu khuyến cáo cần đưa trẻ đến khám chuyên khoa ngay nếu tổn thương lan nhanh ảnh hưởng đến giấc ngủ, có dấu hiệu bội nhiễm như đau, mủ, sốt, hoặc tình trạng tổn thương kéo dài quá 5-7 ngày không cải thiện. Việc tuân thủ đúng quy trình chăm sóc da không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe cá nhân mà còn giúp mỗi người dân tự tin tận hưởng các hoạt động thể thao trong mùa hè này.
